زن کروموزومی، دانشمند کوچ‌نشین: ای. کی. جانکی آمال، یک زندگی ۱۸۹۷–۱۹۸۴ ۲۰۲۲
Chromosome Woman, Nomad Scientist: E. K. Janaki Ammal, A Life 1897–1984 2022

این نخستین زندگی‌نامه‌ی تحلیلی و جامع از یک زن دانشمند آسیایی، اِدَوَلِت کاکات جانکی اَمّال (۱۸۹۷–۱۹۸۴) است. این کتاب با بهره‌گیری از طیف گسترده‌ای از منابع آرشیوی، تصویری خیره‌کننده از قرن بیستم را از دریچه‌ی نگاه یک زن دانشمند پیشگام هندی به نمایش می‌گذارد؛ زنی که تحرک بالایی داشت و زندگی‌اش با چندین رویداد مهم تاریخی گره خورد: ظهور آلمان نازی و جنگ جهانی دوم، مبارزه برای استقلال هند، جنبش روابط اجتماعی علم، ماجرای لیسِنکو، انقلاب سبز، طلوع طرفداری از محیط زیست و جنبش اعتراضی علیه یک پروژه‌ی برق‌آبی پیشنهادی در دره‌ی خاموش در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰.

این مجلد، کار او در زمینه‌ی نقشه‌برداری از منشاء و تکامل گیاهان زراعی در فضا و زمان را برای مشارکت در تاریخ باشکوه تکامل انسان، آثار منتشرشده‌اش در مجلات علمی معتبر هندی و بین‌المللی، و همچنین اثر مشترکش، *اطلس کروموزومی گیاهان زراعی* (۱۹۴۵)، که به عنوان انجیلی برای فعالان این رشته محسوب می‌شود، مورد توجه قرار می‌دهد. همچنین، به مکاتبات او با شخصیت‌های برجسته‌ی آن زمان، از جمله رهبران سیاسی مانند جواهر لعل نهرو، زیست‌شناسانی مانند سیریل دی. دارلینگتون، جی. بی. اس. هالدان و اچ. اچ. بارتلت، جغرافی‌دانانی مانند کارل سائر و فعالان اجتماعی مانند هیلدا سلیگمن، که همگی نقش مهمی در شکل‌دهی به جهان‌بینی و علم او ایفا کردند، می‌پردازد.

این زندگی‌نامه، که داستانی را در گستره‌ی آمریکای شمالی، اروپا و آسیا روایت می‌کند، برای پژوهشگران و محققان مطالعات علم و فناوری، مطالعات جنسیتی، به ویژه کسانی که به مطالعه‌ی زنان در علوم می‌پردازند، تاریخ و مطالعات آسیای جنوبی، اثری ضروری است. همچنین برای خواننده‌ی عام نیز لذت‌بخش خواهد بود.

This is the first in-depth and analytical biography of an Asian woman scientist—Edavaleth Kakkat Janaki Ammal (1897–1984). Using a wide range of archival sources, it presents a dazzling portrait of the twentieth century through the eyes of a pioneering Indian woman scientist, who was highly mobile, and a life that intersected with several significant historical events—the rise of Nazi Germany and World War II, the struggle for Indian Independence, the social relations of science movement, the Lysenko affair, the green revolution, the dawn of environmentalism and the protest movement against a proposed hydro-electric project in the Silent Valley in the 1970s and 1980s.

The volume brings into focus her work on mapping the origin and evolution of cultivated plants across space and time, to contribute to a grand history of human evolution, her works published in peer-reviewed Indian and international journals of science, as well as her co-authored work, Chromosome Atlas of Cultivated Plants (1945), considered a bible by practitioners of the discipline. It also looks at her correspondence with major personalities of the time, including political leaders like Jawaharlal Nehru, biologists like Cyril D. Darlington, J. B. S. Haldane and H. H. Bartlett, geographers like Carl Sauer and social activists like Hilda Seligman, who all played significant roles in shaping her world view and her science.

A story spanning over North America, Europe and Asia, this biography is a must-have for scholars and researchers of science and technology studies, gender studies, especially those studying women in the sciences, history and South Asian studies. It will also be a delight for the general reader.