حسگر نیوتن: تشریح یک مفهوم ۲۰۱۸
Newton’s Sensorium: Anatomy of a Concept 2018

این فصل ها به تحلیل متون برگزیده از آثار اسحاق نیوتن می پردازند تا نور تازه ای بر درک علمی در زمان او بتابانند. نیوتن از مفهوم “حس گاه” (sensorium) در نوشته هایی که برای مخاطبان عمومی در نظر گرفته شده بودند، در ارتباط با انسان و خدا استفاده کرد، اما حتی امروزه نیز هیچ اجماعی در مورد معنای این اصطلاح او وجود ندارد. تعریف لغوی اصطلاح لاتین ‘sensorium‘ یا معادل انگلیسی آن ‘sensory’، ‘چیزی که احساس می کند’ است، اما این یک ساختار نظری است.

این کتاب خوانندگان را در فرایند کشف، از طریق جستجو در مفهوم نیوتن و مدل زیربنایی آن، همراهی می کند. این کتاب با حس گاه انسانی آغاز می شود. این بخش از مفهوم او در زمینه نوشته های مذکور و همچنین در زمینه نوشته های دو نفر از معاصران نیوتن، پزشکان ویلیام بریگز و توماس ویلیس، که هر دو در خط مقدم تخصص های خود، چشم پزشکی و عصب شناسی بودند، قرار دارد. تنها پس از بررسی حس گاه انسانی است که تعمیم دادن به حس گاه الهی غیرقابل مشاهده امکان پذیر می شود، زیرا روش استدلال نیوتن از تجربه ایجاب می کند که بخش دوم مفهوم او آخرین بخش در ترتیب دانش باشد. و دلیل این توالی این است که روش او، که اصطلاح اختصاری آن “قیاس طبیعت” است، *از* آنچه مشاهده شده است که به طور جهانی درست است *به* آنچه فراتر از محدودیت های مشاهده است، می رسد. در نتیجه، تعمیم به طور نامحسوس به استدلال از طریق قیاس تبدیل می شود.

خوانندگان خواهند دید که چگونه می توان فرضیات گسترده خاصی را زیر سوال برد، مانند اینکه نیوتن یک اراده گرای الهیاتی بود که اراده برای او بر عقل برتری داشت، یا اینکه، برای نیوتن، نه تنها جهان یا کیهان، بلکه خدا نیز کل گستره فضای بی نهایت را اشغال می کند. بینش های ارائه شده از طریق این کتاب برای محققان فلسفه علم، فیزیولوژی انسانی، فلسفه ذهن و معرفت شناسی، از جمله دیگران، جذاب خواهد بود.

These chapters analyze texts from Isaac Newton’s work to shed new light on scientific understanding at his time. Newton used the concept of “sensorium” in writings intended for a public audience, in relation to both humans and God, but even today there is no consensus about the meaning of his term. The literal definition of the Latin term ‘sensorium‘, or its English equivalent ‘sensory’, is ‘thing that feels’ but this is a theoretical construct.

The book takes readers on a process of discovery, through inquiry into both Newton’s concept and its underlying model. It begins with the human sensorium. This part of his concept is situated in the context of the aforesaid writings but also in the context of the writings of two of Newton’s contemporaries, the physicians William Briggs and Thomas Willis, both of whom were at the forefront of their respective specialties of ophthalmology and neurology. Only once the human sensorium has been explored is it possible to generalize to the unobservable divine sensorium, because Newton’s method of reasoning from experience requires that the second part of his concept is last in the order of knowledge. And the reason for this sequence is that his method, the short-hand term for which is ‘analogy of nature’, proceeds from that which has been observed to be universally true to that which is beyond the limits of observation. Consequently, generalization passes insensibly into reasoning by analogy.

Readers will see how certain widespread assumptions can be called into question, such as that Newton was a theological voluntarist for whom the will is superior to the intellect, or that, for Newton, not only the world or universe but also God occupies the whole extent of infinite space. The insights afforded through this book will appeal to scholars of the philosophy of science, human physiology, philosophy of mind and epistemology, among others.