ساخت‌واژه و کریول‌سازی: بررسی مورد زبان اولیهٔ سرانان ۲۰۰۹
Word-Formation and Creolisation: The Case of Early Sranan 2009

این کتاب به بررسی حوزه‌ای نسبتاً کمتر کاوش‌شده در زبان‌های کریول، یعنی واژه‌سازی، می‌پردازد. این اثر جامع‌ترین گزارش تا به امروز از الگوهای واژه‌سازی یک زبان کریول مبتنی بر انگلیسی، یعنی زبان سرانان، آن‌گونه که در قدیمی‌ترین منابع آن یافت می‌شود، ارائه می‌دهد و آن‌ها را با الگوهای موجود در زبان‌های ورودی مقایسه می‌کند. این کتاب که یکی از معدود مطالعات در مورد ریخت‌شناسی زبان‌های کریول بر اساس داده‌های تاریخی است، به مشکلات نظری ناشی از تحلیل تاریخی واژه‌سازی زبان‌های کریول می‌پردازد و تحلیلی را در راستای ریخت‌شناسی ساخت‌بندی شده‌ی بویی (۲۰۰۵، ۲۰۰۷) ارائه می‌دهد که در آن مرزهای مفروض بین تصریف، ترکیب و ساخت‌های نحوی نقش بسیار کم‌رنگی ایفا می‌کنند. این کتاب نشان می‌دهد که واژه‌سازی در زبان سرانان اولیه با عدم وجود وندهای اشتقاقی زبان فرادست، استفاده از تکواژهای آزاد به عنوان نشانگرهای اشتقاقی و کاربرد ترکیب به عنوان راهبرد اصلی واژه‌سازی مشخص می‌شود. ظهور واژه‌سازی در زبان سرانان اولیه شامل منابع متعددی (زبان‌های ورودی، جهانی‌ها، توسعه‌ی درون‌زبانی) و سازوکارهای گوناگون (بازتحلیل تکواژهای آزاد به عنوان نشانگرهای اشتقاقی، اقتباس از واژه‌های مرکب زبان فرادست، انتقال از زبان‌های زیرساخت و ایجاد نوآوری‌ها) بوده است. یافته‌های این پژوهش، تبیین‌های نظری شکل‌گیری زبان‌های کریول را که مبتنی بر یک عامل توضیحی واحد، مانند تأثیر زبان فرادست یا زیرساخت، هستند، غیرقابل دفاع می‌کند.

This book explores a relatively little investigated area of creole languages, word-formation. It provides the most comprehensive account so far of the word-formation patterns of an English-based creole language, Sranan, as found in its earliest sources, and compares them with the patterns attested in the input languages. One of the few studies of creole morphology based on historical data, the book discusses the theoretical problems arising with the historical analysis of creole word-formation and provides an analysis along the lines of Booij’s (2005, 2007) Construction Morphology in which the assumed boundaries between affixation, compounding and syntactic constructions play a very minor role. It shows that Early Sranan word-formation is characterised by the absence of superstrate derivational affixes, the use of free morphemes as derivational markers and of compounding as the major word-formation strategy. The emergence of Early Sranan word-formation involved multiple sources (the input languages, universals, language-internal development) and different mechanisms (reanalysis of free morphemes as derivational markers, adaptation of superstrate complex words, transfer from the substrates and the creation of innovations). The findings render untenable theoretical accounts of creole genesis based on one explanatory factor, such as superstrate or substrate influence.