دگرگونی‌های سرمایه‌داری معاصر: دومین شکاف صنعتی و تخصصی‌سازی انعطاف‌پذیر ۲۰۲۳
Transformations of Contemporary Capitalism: The Second Industrial Divide and Flexible Specialisation 2023

در دهه‌های اخیر، تلاش‌های بسیاری برای توصیف، بررسی و تبیین سرمایه‌داری «پست‌مدرن» جدید قرن بیست و یکم صورت گرفته است. این کتاب در این راستا، به یکی از جذاب‌ترین رشته‌های این پژوهش در اواخر قرن بیستم، یعنی برنامه تحقیقاتی تخصصی‌سازی انعطاف‌پذیر (FSRP) می‌پردازد.

این کتاب با بهره‌گیری از تاریخچه ایده‌ها، گفتمان و ادبیات سرمایه‌داری در چهار دهه گذشته، نشان می‌دهد که اگرچه «تخصصی‌سازی انعطاف‌پذیر» برخی از روش‌های دگرگونی سرمایه‌داری در اواخر قرن بیستم را پیش‌بینی کرد، اما اشکال «تخریب خلاق» و کنترل دیجیتال شرکتی را که در پویایی انباشت سرمایه جهانی تعبیه می‌شد، دست‌کم گرفت و نتوانست پیش‌بینی کند. فروپاشی ناگهانی اتحاد جماهیر شوروی و «پایان تاریخ»، راه را برای اشکال جدید دموکراسی اجتماعی مدرن نگشود، بلکه منجر به ظهور هیولاهای دیجیتال جدید شد. امروزه، تمایلات کلاسیک سرمایه‌داری همانطور که مارکس پیش‌بینی کرد، بیش از حد حاضر هستند و علی‌رغم صحبت از «پسا سرمایه‌داری» و «فئودالیسم دیجیتال/تکنو»، چشم‌انداز سرمایه مالی انحصاری تثبیت شده است. این کتاب، FSRP را با تفاسیر مختلف مارکسیستی از گذار سرمایه‌داری، همراه با نظریه‌های گسترده‌تر اجتماعی و اقتصادی که در دهه‌های اول قرن بیست و یکم پیرامون، برای مثال، «شتاب بزرگ»، کاهش رشد و پسارشد ظهور کردند، مقایسه می‌کند.

این کتاب برای همه خوانندگان علاقه‌مند به اقتصاد سیاسی دگراندیش، نظریه انتقادی اجتماعی، تاریخ روشنفکری و بالاتر از همه، چشم‌اندازهای تحول اجتماعی منجر به عدالت اجتماعی و «روشنگری برابری‌خواهانه» مورد توجه خواهد بود.

In recent decades, there has been many attempts to describe, explore, and explain the new ‘post-modern’ capitalism of the twenty-first century. In this context, this book looks at one of the most exciting strands of this research in the late twentieth century: the flexible specialisation research programme (FSRP).

Drawing on the history of ideas, discourse, and literature on capitalism of the last four decades, this book shows that although ‘flexible specialisation’ anticipated some of the ways in which capitalism was being transformed in the late twentieth century, they underestimated and failed to anticipate the forms of ‘creative destruction’ and corporate digital control which were becoming embedded in the global capitalist accumulation dynamic itself. The sudden disappearance of the Soviet Union and the ‘end of history’ failed to open up the pathway for new forms of modern social democracy but gave rise instead to the new digital Behemoths. Today, the classical tendencies of capitalism as anticipated by Marx are all too present and, despite talk of ‘post-capitalism’ and ‘digital/techno-feudalism’, the landscape of monopolyfinance capital has consolidated itself. The book counterposes the FSRP with the various Marxist interpretations of the capitalist transition, together with the wider social and economic theories that emerged in the first decades for the twenty-first century around, for example, the ‘great acceleration’, de-growth, and post-growth.

This book will be of interest to all readers concerned with heterodox political economy, critical social theory, intellectual history, and, above all, the prospects for social transformation leading to social justice and an ‘egalitarian enlightenment’.