اطلاع‌رسانی اجتماعی در حال تکامل ۲۰۲۲
Social Informatics Evolving 2022

مطالعه‌ی انسان‌ها، اطلاعات و فناوری‌های ارتباطی، و همچنین بسترهایی که این فناوری‌ها در آن‌ها طراحی، پیاده‌سازی و استفاده می‌شوند، همواره مورد توجه پژوهشگران در طیف گسترده‌ای از رشته‌ها بوده است؛ از جمله مطالعات اجتماعی محاسبات، مطالعات علم و فناوری، جامعه‌شناسی فناوری و سیستم‌های اطلاعات مدیریت. با گسترش استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) از سازمان‌ها به دنیای بزرگ‌تر، این ابزارها به وسایل اطلاعاتی معمول در زندگی اجتماعی ما تبدیل شده‌اند. در نتیجه، محققان شروع به پرسیدن سوالات عمیق‌تر و اساسی‌تری در مورد چگونگی گره خوردن زندگی ما با فناوری‌ها کرده‌اند. یک موضوع مشترک در این تحقیقات این است که روابط بین انسان‌ها، فناوری و بستر، پویا، پیچیده و برای درک، بسیار مهم است.

این کتاب به بررسی انفورماتیک اجتماعی (SI) می‌پردازد، رویکردی مهم و پویا که محققان برای مطالعه این روابط پیچیده از آن استفاده کرده‌اند. انفورماتیک اجتماعی عبارت است از «مطالعه‌ی میان‌رشته‌ای طراحی، کاربردها و پیامدهای فناوری اطلاعات که تعامل آن با بسترهای نهادی و فرهنگی را در نظر می‌گیرد» (Kling 1998, p. 52; 1999). انفورماتیک اجتماعی چارچوب‌های انعطاف‌پذیری را برای بررسی تعاملات پیچیده و پویای اجتماعی-فنی فراهم می‌کند. انفورماتیک اجتماعی، به‌عنوان یک حوزه‌ی مطالعاتی که عمدتاً با واژگان و نتایج مشترک مرتبط است، با ارائه‌ی شواهد زمینه‌ای، مفاهیم و انتظارات رایج از فناوری را به‌طور انتقادی بررسی می‌کند.

این کتاب به شرح تکامل تحقیقات انفورماتیک اجتماعی می‌پردازد و چالش‌ها و فرصت‌ها برای تحقیقات آینده را شناسایی می‌کند. می‌توان گفت که انفورماتیک اجتماعی در شش مکان مختلف در طول دهه‌های 1980 و 1990 به عنوان نمونه‌ای از “انتخاب طبیعی” اجتماعی-فنی ظهور کرد: نروژ، اسلوونی، ژاپن، اتحاد جماهیر شوروی سابق، انگلستان و در نهایت، ایالات متحده آمریکا. با تکامل انفورماتیک اجتماعی، نسخه‌ای که در ایالات متحده آمریکا محبوبیت یافت، به یک نسخه غالب جهانی تبدیل شد. تکامل انفورماتیک اجتماعی در پنج مرحله ارائه می‌شود: ظهور، بنیان‌گذاری، گسترش، انسجام و دگرگونی.

بنابراین، ما تحقیقات انفورماتیک اجتماعی را به پنج دوره اصلی تقسیم می‌کنیم: مرحله ظهور، زمانی که اشکال مختلف انفورماتیک اجتماعی در سراسر جهان ظاهر شدند، دوره اولیه کار بنیان‌گذاری که انفورماتیک اجتماعی را پایه‌گذاری می‌کند (قبل از دهه 1990)، دوره گسترش (دهه 1990)، دوره قوی انسجام و تأثیرگذاری توسط راب کلینگ (2000-2005) و دوره دگرگونی (2006 تا کنون).

پس از شرح این پنج دوره، تکامل را در طول دوره‌ها تحت پنج بخش مورد بحث قرار می‌دهیم: اصول، مفاهیم، رویکردها، موضوعات و یافته‌ها. اصول به انگیزه‌ها و برچسب‌های فراگیری اشاره دارند که برای توصیف کارهای علمی به کار می‌روند. رویکردها، نظریه‌ها، چارچوب‌ها و مدل‌های مورد استفاده در تجزیه و تحلیل را توصیف می‌کنند و بر ماهیت چندرشته‌ای و میان‌رشته‌ای انفورماتیک اجتماعی تأکید می‌کنند. مفاهیم شامل فرآیندها، موجودیت‌ها، مضامین و عناصر گفتمانی خاص در یک بستر معین است و یک زبان مشترک انفورماتیک اجتماعی را در اطراف تغییر، پیچیدگی، پیامدها و عناصر اجتماعی فناوری آشکار می‌کند. موضوعات، مسائل و حوزه‌های عمومی مورد مطالعه در انفورماتیک اجتماعی را برچسب‌گذاری می‌کنند، از ارتباطات علمی گرفته تا جوامع آنلاین تا سیستم‌های اطلاعات. یافته‌های حاصل از آثار برجسته انفورماتیک اجتماعی، بینش‌های فزاینده را در طول زمان نشان می‌دهند و نشان می‌دهند که چگونه توضیحات تکرارپذیر، انفورماتیک اجتماعی را متحد می‌کنند. در ملاحظات پایانی، سؤالاتی را در مورد آینده‌های احتمالی تحقیقات انفورماتیک اجتماعی مطرح می‌کنیم.

The study of people, information, and communication technologies and the contexts in which these technologies are designed, implemented, and used has long interested scholars in a wide range of disciplines, including the social study of computing, science and technology studies, the sociology of technology, and management information systems. As ICT use has spread from organizations into the larger world, these devices have become routine information appliances in our social lives, researchers have begun to ask deeper and more profound questions about how our lives have become bound up with technologies. A common theme running through this research is that the relationships among people, technology, and context are dynamic, complex, and critically important to understand. This book explores social informatics (SI), one important and dynamic approach that researchers have used to study these complex relationships. SI is “the interdisciplinary study of the design, uses and consequences of information technology that takes into account their interaction with institutional and cultural contexts” (Kling 1998, p. 52; 1999). SI provides flexible frameworks to explore complex and dynamic socio-technical interactions. As a domain of study related largely by common vocabulary and conclusions, SI critically examines common conceptions of and expectations for technology, by providing contextual evidence. This book describes the evolution of SI research and identifies challenges and opportunities for future research. In what might be seen as an example of socio-technical “natural selection,” SI emerged in six different locations during the 1980s and 1990s: Norway, Slovenia, Japan, the former Soviet Union, the UK and, last, the U.S. As SI evolved, the version popularized in the US became globally dominant. The evolution of SI is presented in five stages: emergence, foundational, expansion, coherence, and transformation. Thus, we divide SI research into five major periods: an emergence stage, when various forms of SI emerged around the globe, an early period of foundational work which grounds SI (Pre-1990s), a period of expansion (1990s), a robust period of coherence and influence by Rob Kling (2000–2005), and a period of transformation (2006–present). Following the description of the five periods we discuss the evolution throughout the periods under five sections: principles, concepts, approaches, topics, and findings. Principles refer to the overarching motivations and labels employed to describe scholarly work. Approaches describe the theories, frameworks, and models employed in analysis, emphasizing the multi-disciplinary and interdisciplinary nature of SI. Concepts include specific processes, entities, themes, and elements of discourse within a given context, revealing a shared SI language surrounding change, complexity, consequences, and social elements of technology. Topics label the issues and general domains studied within social informatics, ranging from scholarly communication to online communities to information systems. Findings from seminal SI works illustrate growing insights over time and demonstrate how repeatable explanations unify SI. In the concluding remarks, we raise questions about the possible futures of SI research.