پژوهش درباره‌ی بخت‌یاری در محیط‌های اطلاعات دیجیتال ۲۰۲۲
Researching Serendipity in Digital Information Environments 2022

اتفاق، شانس و اقبال خوش، معمولاً برای توصیف “سِرِندیپیتی” (Serendipity) یا همان “خوش‌اقبالی تصادفی” به کار می‌روند؛ پدیده‌ای که اغلب با داستان‌های مشهور کشف‌های تصادفی در مهندسی و علوم نوین، مانند پنی‌سیلین، تفلون و یادداشت‌های چسبان همراه است. با این حال، سِرِندیپیتی در بسیاری از زمینه‌های پژوهش، در سازمان‌ها، در زندگی روزمره مشهود است – و فراتر از آن چیزی است که شانس دلالت دارد. در حالی که این پدیده به شدت با تعاملات حضوری با افراد، مکان‌ها و اشیاء مرتبط است، اخیراً بیشتر توجهات به حفظ و تسهیل آن در محیط‌های اطلاعات دیجیتال معطوف شده است. ارتباط سِرِندیپیتی با تجربه‌ها و نتایج مثبت و غیرمنتظره کاربران، علاقه‌ای را برای درک این موضوع برانگیخته است که محیط‌های اطلاعات دیجیتال کنونی چگونه از سِرِندیپیتی پشتیبانی می‌کنند و چگونه می‌توان رویکردهای نوینی را برای تسهیل آن توسعه داد. پژوهش‌ها به دنبال درک سِرِندیپیتی، چگونگی بروز آن در ویژگی‌ها و رفتارهای شخصیتی افراد، نحوه تسهیل آن در محیط‌های اطلاعات دیجیتال مانند برنامه‌های کاربردی تلفن همراه، و تأثیرات آن بر فرد، سازمان و در سطحی گسترده‌تر بوده‌اند. از آنجایی که سِرِندیپیتی به طرق مختلف در زمینه‌های گوناگون بیان و درک می‌شود، روش‌های متعددی برای مطالعه این پدیده و ارزیابی محیط‌های اطلاعات دیجیتالی که ممکن است از آن پشتیبانی کنند، مورد استفاده قرار گرفته است.

این جلد، دیدگاه‌های مختلف رشته‌ای را گرد هم می‌آورد و انگیزه‌های مطالعه سِرِندیپیتی، روش‌های مختلفی را که سِرِندیپیتی در پژوهش مورد بررسی قرار گرفته، رویکردهای روش‌شناختی برای ساخت نظریه، و چگونگی تسهیل آن را بررسی می‌کند. در نهایت، با ادغام نکات کلیدی از این جلد، نقشه راهی برای پژوهش‌های سِرِندیپیتی ترسیم می‌شود تا چارچوبی برای بررسی سِرِندیپیتی در محیط‌های اطلاعات دیجیتال ارائه شود.

Chance, luck, and good fortune are the usual go-to descriptors of serendipity, a phenomenon aptly often coupled with famous anecdotes of accidental discoveries in engineering and science in modern history such as penicillin, Teflon, and Post-it notes. Serendipity, however, is evident in many fields of research, in organizations, in everyday life—and there is more to it than luck implies. While the phenomenon is strongly associated with in person interactions with people, places, and things, most attention of late has focused on its preservation and facilitation within digital information environments. Serendipity’s association with unexpected, positive user experiences and outcomes has spurred an interest in understanding both how current digital information environments support serendipity and how novel approaches may be developed to facilitate it. Research has sought to understand serendipity, how it is manifested in people’s personality traits and behaviors, how it may be facilitated in digital information environments such as mobile applications, and its impacts on an individual, an organizational, and a wider level. Because serendipity is expressed and understood in different ways in different contexts, multiple methods have been used to study the phenomenon and evaluate digital information environments that may support it. This volume brings together different disciplinary perspectives and examines the motivations for studying serendipity, the various ways in which serendipity has been approached in the research, methodological approaches to build theory, and how it may be facilitated. Finally, a roadmap for serendipity research is drawn by integrating key points from this volume to produce a framework for the examination of serendipity in digital information environments.