از امپریالیسم اقتصادی تا فریکونومیکس: تغییر مرزهای بین اقتصاد و سایر علوم اجتماعی ۲۰۰۹
From Economics Imperialism to Freakonomics: The Shifting Boundaries between Economics and other Social Sciences 2009

آیا علم اقتصاد تاکنون یک علم اجتماعی امپریالیستی بوده است؟ آیا می‌تواند یا باید چنین باشد؟ اینها دغدغه‌های اصلی این کتاب هستند. کتاب حاضر شامل تأملی انتقادی بر فرایند تبدیل شدن علم اقتصاد به شکل امروزی آن است؛ یعنی یک ارتدوکسی محدود و متعصب که با این وجود، به طور فزاینده‌ای توجه خود را معطوف به تصاحب موضوعات سایر علوم اجتماعی از طریق فرآیندی به نام “امپریالیسم اقتصادی” کرده است. به عبارت دیگر، کتاب به بررسی مرزهای متغیر بین علم اقتصاد و سایر علوم اجتماعی از دیدگاه این علم اندوهگین می‌پردازد و به واکنش‌های سایر رشته‌ها به امپریالیست‌های اقتصادی نیز نظری می‌افکند.

نکته قابل توجه این است که یک امپریالیسم اقتصادی قدیمی از نوع “بازار انگارانه” که بیشتر با گری بکر، نظریه انتخاب عمومی بوکانان و تالوک و کلیومتریکس مرتبط است، شناسایی می‌شود. اما این رویکرد جای خود را به شکل “انقلابی‌تری” از امپریالیسم اقتصادی داده است که با اقتصاد نظریه اطلاعات آکرلوف و استیگلیتز، و اقتصاد نهادی جدید کوز، ویلیامسون و نورث مرتبط است. امپریالیسم اقتصادی با در آغوش گرفتن یک حوزه “جدید” پس از دیگری، در قالب “فریکونومیکس” به افراطی‌ترین شکل خود می‌رسد؛ یعنی نظریه اقتصادی همه‌چیز بر اساس سطحی‌ترین اصول.

در مقابل و به عنوان یک رشته انتقادی راهنما، مروری کامل بر اصول مناسبی که زیربنای اقتصاد سیاسی و رابطه آن با علوم اجتماعی است، و چگونگی به کارگیری و استمرار آن ارائه می‌شود. استدلال بر این است که اقتصاد سیاسی با ماهیتی بین‌رشته‌ای می‌تواند پلی بین علم اقتصاد و سایر علوم اجتماعی ایجاد کند و از ماهیت سرمایه‌داری معاصر بهره‌مند شده و آن را مورد بررسی قرار دهد.

Is or has economics ever been the imperial social science? Could or should it ever be so? These are the central concerns of this book. It involves a critical reflection on the process of how economics became the way it is, in terms of a narrow and intolerant orthodoxy, that has, nonetheless, increasingly directed its attention to appropriating the subject matter of other social sciences through the process termed “economics imperialism”. In other words, the book addresses the shifting boundaries between economics and the other social sciences as seen from the confines of the dismal science, with some reflection on the responses to the economic imperialists by other disciplines.

Significantly, an old economics imperialism is identified of the “as if market” style most closely associated with Gary Becker, the public choice theory of Buchanan and Tullock and cliometrics. But this has given way to a more “revolutionary” form of economics imperialism associated with the information-theoretic economics of Akerlof and Stiglitz, and the new institutional economics of Coase, Wiliamson and North. Embracing one “new” field after another, economics imperialism reaches its most extreme version in the form of “freakonomics”, the economic theory of everything on the basis of the most shallow principles.

By way of contrast and as a guiding critical thread, a thorough review is offered of the appropriate principles underpinning political economy and its relationship to social science, and how these have been and continue to be deployed. The case is made for political economy with an interdisciplinary character, able to bridge the gap between economics and other social sciences, and draw upon and interrogate the nature of contemporary capitalism.