دشت‌های سیلابی دست‌وپاچلفتی ۲۰۱۶
Clumsy Floodplains 2016

سیلاب‌های شدید خسارات هنگفتی در دشت‌های سیلابی به بار می‌آورند، خساراتی که سدها قادر به جلوگیری از آن‌ها نیستند. از این رو، برنامه‌ریزی فضایی برای ایجاد فضایی جهت نگهداری آب در این مناطق حیاتی است. برنامه‌ریزان کاربری اراضی، سازمان‌های مدیریت آب، مالکان زمین و سیاست‌گذاران همگی بر این چالش توافق دارند، اما تلاش‌ها برای ایجاد فضا برای رودخانه‌ها به منظور فراهم آوردن امکان نگهداری آب، عموماً چندان موفقیت‌آمیز نیستند. این کتاب با اتخاذ رویکردی نوآورانه و بین‌رشته‌ای، به بررسی این موضوع می‌پردازد که جامعه چگونه می‌تواند استفاده از دشت‌های سیلابی در امتداد رودخانه‌ها را در مواجهه با سیلاب‌های شدید مدیریت کند، و به طور ویژه بر رابطه بین سازوکارهای اجتماعی و نیروهای بنیادین سیلاب‌ها تمرکز دارد.

این کتاب در ابتدا با بررسی موقعیت‌های واقعی مختلف در آلمان، به این تحلیل می‌پردازد که چرا مدیریت معاصر دشت‌های سیلابی اغلب دست و پا گیر و ناکارآمد است، و از نظریه فرهنگی برای ارائه یک دیدگاه اجتماعی بسیار مورد نیاز اما قبلاً نادیده گرفته شده، استفاده می‌کند. این تجزیه و تحلیل‌ها الگویی از فعالیت را نشان می‌دهند که ناشی از منطق‌های متفاوتی است که در مراحل مختلف بر دشت‌های سیلابی تسلط دارند. در طول سیلاب‌های شدید، مدیریت دشت‌های سیلابی به عنوان مناطق خطرناک، امری منطقی است؛ کیسه‌های شن و مدیریت بحران بر صحنه غالب هستند. پس از مدتی، منطق کنترل بر مدیریت دشت‌های سیلابی حاکم می‌شود؛ سیاست‌گذاران در مورد خطر سیل بحث می‌کنند و مدیران آب سدها را می‌سازند. هنگامی که توجه عمومی کاهش می‌یابد، دشت‌های سیلابی تا زمانی که ذینفعان بیشتری آن‌ها را به عنوان زمین‌های سودآور در نظر بگیرند، غیرقابل توجه می‌شوند. سیستم فعلی برنامه‌ریزی، قانون و حقوق مالکیت حتی ذینفعان را تشویق می‌کند تا منطق‌های جمعی خود را به اجرا درآورند. عدم تعادل پویای دائمی منطق‌های مختلف منجر به ساخت اجتماعی قوی از دشت‌های سیلابی می‌شود که نتیجه آن دشت‌های سیلابی قابل دوام اما دست و پا گیر است.

با گذشت زمان، الگوهای فعالیت در دشت‌های سیلابی منجر به افزایش شدت و فراوانی سیلاب‌های شدید و آسیب‌های بالقوه بیشتر در دشت‌های سیلابی می‌شود. خطر افزایش می‌یابد. مقابله با این وضعیت نیازمند نوع دیگری از مدیریت دشت‌های سیلابی است. این کتاب مفهومی نوآورانه را پیشنهاد می‌کند – مناطق بزرگ برای نگهداری اضطراری موقت (LATER) – در “دشت‌های سیلابی دست و پا گیر” به عنوان جایگزینی برای حفاظت از سیل مبتنی بر سد. این مفهوم با غرق کردن مناطق کم ارزش‌تر برای محافظت از مکان‌های با ارزش‌تر، به دنبال کاهش خسارات ناشی از سیلاب‌های شدید در یک حوضه آبریز است. در نهایت، این کتاب بررسی می‌کند که چگونه این مفهوم LATER ممکن است در مناطقی که در حال حاضر سبک دست و پا گیری از مدیریت دشت‌های سیلابی وجود دارد، اجرا شود، چه مداخلاتی مورد نیاز است و چگونه این مداخلات می‌توانند به طور موثر انجام شوند. این کتاب با استفاده مجدد از نظریه فرهنگی، یک راه حل ارزشمند در زمینه سیاست‌گذاری زمین ارائه می‌دهد که هدف آن اجرای LATER در دشت‌های سیلابی دست و پا گیر است و یک بیمه اجباری در برابر خطرات طبیعی را به عنوان یک سیاست‌گذاری زمین پاسخگو برای LATER توسعه می‌دهد.

این کتاب نشان‌دهنده تحقیقات دکترای نویسنده است که وی به عنوان دستیار تحقیق در بخش سیاست‌گذاری زمین، مدیریت زمین و اطلاعات جغرافیایی شهرداری در دانشکده برنامه‌ریزی فضایی، دانشگاه فنی دورتموند آلمان انجام داده است.

Extreme floods cause enormous damage in floodplains, which levees cannot prevent. Therefore, it is vital for spatial planning to provide space for water retention in these areas. Land use planners, water management agencies, landowners, and policymakers all agree on this challenge, but attempts to make the space for rivers to provide retention are generally not very successful. Adopting an innovative interdisciplinary approach, this book examines how society can manage the use of the floodplains along rivers in the face of extreme floods, focusing in particular on the relation between social arrangements and the elemental forces of floods. The book firstly analyses why contemporary floodplain management is so often clumsy and ineffective by looking at various real-life situations in Germany, using Cultural Theory to provide a much-needed, but previously neglected social perspective. These analyses show a pattern of activity resulting from different rationalities which dominate the floodplains in different phases. During extreme floods, it is rational to manage floodplains as dangerous areas; sandbags and disaster management dominate the scene. After some time, the rationality of control takes over the floodplain management; policymakers discuss flood risk and water managers build levees. When public attention diminishes, floodplains become inconspicuous until more and more stakeholders regard floodplains as profitable land. The current system of planning, law, and property rights even encourages stakeholders to act out their plural rationalities. A permanent dynamic imbalance of different rationalities leads to a robust social construction of the floodplains which results in viable but clumsy floodplains. In the course of time, however, the patterns of activity in the floodplains lead to an increase in intensity and frequency of extreme floods, and to more vulnerable potential damages in the floodplains. Risk increases. Coping with this situation needs another kind of floodplain management. This book proposes an innovative concept – Large Areas for Temporary Emergency Retention (LATER) – in “Clumsy Floodplains” as an alternative to levee-based flood protection. The concept aims at reducing damage by extreme floods in a catchment area by inundating less valuable areas to protect places that are more valuable. It finally examines how this LATER concept might be implemented in areas where there is currently a clumsy style of floodplain management, what interventions are required and how these might come about effectively. Again, using Cultural Theory, the book puts forward a valuable land policy solution which aims at implementing LATER in clumsy floodplains and which develops an obligatory insurance against natural hazards as a responsive land policy for LATER. The book represents the author’s PhD research, which he conducted as research assistant at the department for Land Policy, Land Management and Municipal Geoinformation at the School of Spatial Planning, TU Dortmund University, Germany.